Body-safe speeltjesmaterialen en onderhoud: de complete gids (2026)

De tabel hieronder geeft een overzicht van de meest voorkomende speeltjesmaterialen op basis van poreuze kenmerken, reinigingsmethode, glijmiddelcompatibiliteit en verwachte levensduur. Niet-poreuze materialen zijn hygiënisch te houden; poreuze zijn dat niet.

Bronnen: Minna Life (body-safe materialen), International Society for Sexual Medicine (ISSM), fabrikantspecificaties.

Het verschil tussen niet-poreus en poreus is de sleutelfactor voor hygiëne en veiligheid, zoals benadrukt door organisaties als Minna Life en de ISSM.

Niet-poreuze materialen (medisch siliconen, ABS, borosilicaatglas, RVS) hebben een gesloten structuur. Bacterien, schimmels en virussen kunnen niet binnendringen en worden met een goede reiniging volledig verwijderd. Deze materialen zijn te desinfecteren en, bij modellen zonder elektronica, zelfs te steriliseren door uitkoken.

Poreuze materialen (jelly, PVC, TPE/TPR, rubber, latex, elastomeer) hebben microscopisch kleine openingen waar micro-organismen en chemische stoffen zich kunnen nestelen. Zelf nauwkeurig reinigen helpt niet volledig: bacteriën en schimmels overleven in de poriën. Bovendien kunnen poreuze materialen ftalaten bevatten, weekmakers die in verband zijn gebracht met hormonale verstoring. De ISSM en Minna Life raden poreuze speeltjes af voor direct lichaamscontact.

Als je toch een poreus speeltje wilt gebruiken (bv. vanwege budget of collectie), bescherm jezelf door er altijd een condoom overheen te doen en het speeltje na gebruik te vervangen als er scheurtjes of verkleuring zichtbaar zijn.

Medisch siliconen is het populairste materiaal voor vibrators, dildo's, buttplugs en andere speeltjes. Het is niet-poreus, hypoallergeen en ftalatenvrij.

Reinigen:
- Was na elk gebruik met warm water en een milde, geurvrije zeep of gebruik een gespecialiseerde toycleaner. Spoel grondig af en dep droog met een schone handdoek of laat aan de lucht drogen.
- 100% siliconen speeltjes zonder elektronica (geen motor, geen accu, geen USB-poort) mogen worden uitgekookt: 3 minuten in kokend water, gevolgd door drogen op een schone handdoek. Dit is de meest grondige reiniging.
- Speeltjes met motor of elektronica: nooit uitkoken. Was het siliconen gedeelte af met zeep en water, maar houd de elektrische aansluitingen droog. Raadpleeg de fabriekshandleiding voor waterproof-classificaties.

Glijmiddel:
- Gebruik uitsluitend waterbasis glijmiddel op siliconen speeltjes. Siliconen glijmiddel tast het oppervlak chemisch aan, waardoor het poreus en plakkerig wordt, aldus Minna Life en de ISSM. Dit maakt het speeltje onhygiënisch.

Bewaren:
- Bewaar siliconen speeltjes apart van andere siliconen producten, bij voorkeur in een stoffen zakje of aparte opbergruimte. Siliconen kan bij langdurig contact met ander siliconen reageren (uitbloeden of kleven). Droog en stofvrij opslaan.

Deze drie materialen zijn eveneens niet-poreus en bieden als voordeel dat ze compatibel zijn met zowel waterbasis als siliconen glijmiddel.

ABS-plastic (hard, glanzend):
- Vind je terug als buitenlaag van vibrators en als materiaal voor slanke speeltjes.
- Reinig met warm water en milde zeep, of gebruik een toycleaner. Niet uitkoken: ABS vervormt bij hoge temperaturen.
- Controleer voor elk gebruik op barsten in het oppervlak: een gebarsten ABS-speeltje is niet meer hygiënisch te reinigen.

Borosilicaatglas (Pyrex):
- Volledig niet-poreus, bestand tegen thermische schokken en steriliseerbaar.
- Reinig met warm water en zeep, kook desgewenst uit (3 minuten) of gebruik de vaatwasser (bovenste rek).
- Controleer altijd op scheuren of chips voor gebruik. Gebruik een beschadigd glazen speeltje nooit meer.

RVS (chirurgisch staal 316L):
- Zwaar, glad en niet-poreus. Ideaal voor temperatuurspel (verwarmen of afkoelen voor gebruik).
- Uitkoken, vaatwasser of wassen met warm water en zeep.
- Vrij van nikkelafgifte bij 316L; bij gevoeligheid voor nikkel dit altijd controleren bij de fabrikant.

Al deze materialen zijn veilig met zowel waterbasis als siliconen glijmiddel, wat de keuze eenvoudiger maakt.

TPE en TPR (thermoplastisch elastomeer en rubber) zijn zachte, flexibele materialen die vaak worden gebruikt voor betaalbaardere speeltjes. Ze voelen aangenaam aan, maar zijn poreus.

Reiniging:
- Gebruik alleen lauwwarm water met een milde zeep en wrijf voorzichtig het oppervlak schoon. Spoel goed af.
- Nooit uitkoken: TPE/TPR vervormt en beschadigt door hoge temperaturen.
- Laat volledig drogen voor opslag, omdat vocht in de poriën schimmelvorming in de hand werkt.
- Gebruik een gespecialiseerde toycleaner voor extra reiniging, maar weet dat dit de poriën niet volledig kan desinfecteren.

Condoom als bescherming:
- Omdat TPE/TPR niet volledig te desinfecteren is, bevelen Minna Life en de ISSM aan altijd een condoom te gebruiken over poreuze speeltjes, zeker bij een soa of als het speeltje gedeeld wordt.
- Vervang TPE/TPR speeltjes bij zichtbare slijtage, verkleuring, een onaangename geur of plakkerig oppervlak.

Ftalaten:
- Sommige TPE-formules bevatten ftalaten. Koop bij voorkeur speeltjes die expliciet als ftalatenvrij worden aangeboden. Bij twijfel: gebruik een condoom.

Jelly, PVC, rubber en latex zijn de oudste en goedkoopste speeltjesmaterialen. Ze zijn poreus en bevatten in veel gevallen ftalaten, aldus onderzoek dat Minna Life en andere consumenten-gezondheidsorganisaties aanhalen.

Risico's:
- Poreuze structuur houdt bacteriën, schimmels en virussen vast, ook na grondige reiniging.
- Ftalaten in jelly/PVC zijn potentieel hormoonverstorend; de exacte risicodrempel bij seksueel gebruik is onvoldoende onderzocht, maar voorzorg is verstandig.
- Latex kan een latexallergie veroorzaken of verergeren.

Aanbevelingen:
- Gebruik altijd een condoom over jelly-, PVC-, rubber- of latexspeeltjes.
- Gebruik ze niet anaal, omdat het rectum kwetsbaarder is voor irritatie en infectie.
- Deel ze nooit met een andere persoon, ook niet met condoom.
- Vervang ze regelmatig: verkleuring, een scherpe chemische geur of een plakkerig of bros oppervlak zijn tekenen dat je het speeltje moet weggooien.

De ISSM adviseert over te stappen op niet-poreuze alternatieven (medisch siliconen, ABS, glas, RVS) voor optimale hygiëne en veiligheid op lange termijn.

Goed bewaren verlengt de levensduur en voorkomt besmetting.

Algemene regels:
- Berg speeltjes op droog en stofvrij, bij voorkeur in een stoffen zakje, opbergdoos of aparte la. Plastic zakken zijn minder geschikt, ze houden vocht vast.
- Bewaar siliconen speeltjes apart van andere siliconen producten om oppervlaktereacties te voorkomen.
- Zorg dat batterijen of accu's (gedeeltelijk) zijn opgeladen of verwijderd, afhankelijk van het apparaat. Volledig lege accu's schaden sommige Li-ion cellen.
- Leg geen andere voorwerpen op speeltjes om oppervlaktevervorming te voorkomen.
- Sla speeltjes niet op in direct zonlicht of bij extreme temperaturen: siliconen veroudert sneller bij warmte.

Per materiaal:
- Siliconen: stoffen zakje, apart van andere siliconen.
- Glas: originele verpakking of een beschermhoes om chips te voorkomen.
- RVS: geen speciale eisen, maar droog bewaren om eventuele verkleuring te beperken.
- TPE/TPR: volledig droog, stoffen zakje, niet naast materialen die zacht PVC bevatten.

Bekijk het assortiment toycleaner van Intimico voor reinigingsproducten die zijn afgestemd op alle speeltjesmaterialen.

De volgende feiten zijn gebaseerd op informatie van Minna Life, de ISSM (International Society for Sexual Medicine) en fabrikantspecificaties:

Niet-poreus en desinfecteerbaar:
- Medisch siliconen, ABS-plastic, borosilicaatglas en RVS zijn niet-poreus en daarmee hygiënisch te reinigen of te steriliseren.

Poreus en problematisch:
- Jelly, zacht PVC, TPE/TPR, rubber, latex en elastomeer zijn poreus, houden bacteriën vast en kunnen ftalaten bevatten. Ze zijn niet volledig te desinfecteren. Minna Life raadt het gebruik zonder condoom af.

Siliconen glijmiddel + siliconen speeltje = niet doen:
- Siliconen glijmiddel tast het oppervlak van siliconen speeltjes aan, maakt het poreus en onhygiënisch, aldus Minna Life en de ISSM. Gebruik altijd waterbasis.

Elektronica en water:
- Speeltjes met motor of elektronica mogen nooit worden ondergedompeld, tenzij de fabrikant een waterproof-classificatie aangeeft (bv. IPX7).

Siliconen en siliconen:
- Siliconen speeltjes bewaar je apart van ander siliconen materiaal om oppervlaktereacties te voorkomen.

Dit is algemene voorlichting, geen medisch advies; bij klachten een (huis)arts of seksuoloog raadplegen.

Om het makkelijk te maken: hier is een praktisch koopadvies per profiel.

Beginner, eerste speeltje: kies medisch siliconen (zacht, flexibel, body-safe, makkelijk te reinigen). Gebruik waterbasis glijmiddel. Bekijk het glijmiddelenaanbod van Intimico via glijmiddelen.

Temperatuurspel / cadeautje: kies borosilicaatglas of RVS (beide zijn te verwarmen of koelen). Gebruik waterbasis of siliconen glijmiddel.

Maximaal gemak bij reiniging: ABS of glas (steriliseerbaar, geen glijmiddelbeperkingen).

Budget-bewust: als je kiest voor TPE/TPR, gebruik altijd een condoom en vervang het speeltje tijdig. Vermijd jelly en ongelabelde PVC-producten.

Gedeeld gebruik of na ziekte: kies niet-poreus materiaal en reinig grondig met een toycleaner of kook uit (bij volledig siliconen/glas/RVS). Gebruik bij gedeeld gebruik altijd een condoom, ook bij niet-poreuze speeltjes, om soa-overdracht te voorkomen.

Voor specifieke reinigingsproducten: zie het toycleaner-aanbod van Intimico. Voor glijmiddeladviezen raadpleeg de verwarmend-verdovend-glijmiddel-gids of de uitgebreide materiaal-en-onderhoud-gids (deze pagina).